BẢN TIN
LỊCH SỬ VÀ Ý NGHĨA NGÀY THÀNH LẬP ĐOÀN 26/3
GIỚI THIỆU SÁCH THÁNG : LÝ TỰ TRỌNG
Chào mừng quý vị đến với website của thư viện Trường Tiểu học Bạch Đằng. Sách Ebook và tài liệu trong trang web được sưu tầm từ Internet. Bản quyền thuộc về Tác giả và Nhà xuất bản.
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tài liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.
Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.
ĐI TÌM LẼ SỐNG

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn: Internet
Người gửi: Phạm Thị Hảo (trang riêng)
Ngày gửi: 08h:10' 26-12-2025
Dung lượng: 1.2 MB
Số lượt tải: 0
Nguồn: Internet
Người gửi: Phạm Thị Hảo (trang riêng)
Ngày gửi: 08h:10' 26-12-2025
Dung lượng: 1.2 MB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
0 người
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
Đi Tìm Lẽ Sống
Viktor E. Frankl
Nguyên tác: Trotzdem Ja zum Leben sagen: Ein Psychologe erlebt das Konzentrationslager
Biên dịch: Đặng Ngọc Thảo - Giang Thủy - Ngọc Hân
Công ty phát hành: First News - Trí Việt
Nhà xuất bản: NXB Trẻ
Số trang: 224 trang
Ngày xuất bản: 08-2011
∞∞∞∞∞
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
Follow us on Facebook : https://www.facebook.com/sachhaynendochn/
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
Viktor Emil Frankl (1905 - 1977)
Một lần, mọi người yêu cầu Viktor Frankl tóm gọn ý nghĩa cuộc sống của ông trong chỉ
một c}u. Ông đ~ viết câu trả lời trên giấy và hỏi lại các sinh viên xem họ đo|n ông đ~ viết gì.
Sau một hồi im lặng, một sinh viên phát biểu: “Ý nghĩa cuộc sống của thầy l{ giúp người
kh|c tìm ra ý nghĩa cuộc sống của họ”.
“Chính x|c” - Frankl nói. - “Đó chính l{ những lời mà tôi đ~ viết”.
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
Mục lục
LỜI NÓI ĐẦU
LỜI GIỚI THIỆU CHO LẦN ẤN BẢN NĂM 1992
PHẦN 1 NHỮNG TRẢI NGHIỆM TRONG TRẠI TẬP TRUNG
PHẦN 2 SƠ LƯỢC VỀ LIỆU PHÁP Ý NGHĨA
TÁI BÚT 1984
LỜI CUỐI
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
LỜI NÓI ĐẦU
Đi tìm lẽ sống của Viktor Frankl là một trong những quyển s|ch kinh điển của thời đại.
Thông thường, nếu một quyển sách chỉ có một đoạn văn, một ý tưởng có sức mạnh thay đổi
cuộc sống của một người, thì chỉ riêng điều đó cũng đ~ đủ để chúng ta đọc đi đọc lại và
dành cho nó một chỗ trên kệ sách của mình. Quyển sách này có nhiều đoạn văn như thế.
Trước hết, đ}y l{ quyển sách viết về sự sinh tồn. Giống như nhiều người Do Thái sinh
sống tại Đức v{ Đông Âu khi ấy, vốn nghĩ rằng mình sẽ được an toàn trong những năm
1930, Frankl đ~ trải qua khoảng thời gian chịu nhiều nghiệt ngã trong trại tập trung và trại
hủy diệt của Đức quốc x~. Điều kì diệu l{ ông đ~ sống sót, cụm từ “thép đ~ tôi thế đấy” có
thể lột tả chính x|c trường hợp n{y. Nhưng trong quyển sách này, tác giả ít đề cập đến
những khó nhọc, đau thương, mất mát m{ ông đ~ trải qua, thay v{o đó ông viết về những
nguồn sức mạnh đ~ giúp ông tồn tại. Nhiều lần trong quyển sách này, Frankl hay trích dẫn
lời của Nietzche[1]: “Người nào có lý do để sống thì có thể tồn tại trong mọi nghịch cảnh”. Ông
chua xót kể về những tù nh}n đ~ đầu hàng cuộc sống, mất hết hy vọng ở tương lai v{ chắc
hẳn là những người đầu tiên sẽ chết. Ít người chết vì thiếu thức ăn v{ thuốc men, mà phần
lớn họ chết vì thiếu hy vọng, thiếu một lẽ sống. Ngược lại, Frankl đ~ nuôi giữ hy vọng để giữ
cho mình sống sót bằng c|ch nghĩ về người vợ của mình và trông chờ ngày gặp lại nàng. Ông
còn mơ ước sau chiến tranh sẽ được thuyết giảng về các bài học t}m lý ông đ~ học được từ
trại tập trung Auschwitz. Rõ ràng có nhiều tù nhân khao kh|t được sống đ~ chết, một số
chết vì bệnh, một số chết vì bị hỏa thiêu. Trong tập sách này, Frankl tập trung lí giải nguyên
nhân vì sao có những người đ~ sống sót trong trại tập trung của ph|t xít Đức hơn l{ đưa ra
lời giải thích cho câu hỏi vì sao phần lớn trong số họ đ~ không bao giờ trở về nữa.
Những trải nghiệm kinh hoàng của tác giả trong trại tập trung Auschwitz đ~ củng cố một
trong những quan điểm chính của ông: Cuộc sống không phải chỉ là tìm kiếm khoái lạc, như
Freud[2] tin tưởng, hoặc tìm kiếm quyền lực, như Alfred Adler[3] giảng dạy, m{ l{ đi tìm ý
nghĩa cuộc sống. Nhiệm vụ lớn lao nhất của mỗi người l{ tìm ra ý nghĩa trong cuộc sống của
mình. Frankl đ~ nhìn thấy ba nguồn ý nghĩa cơ bản của đời người: thành tựu trong công
việc, sự quan t}m chăm sóc đối với những người th}n yêu v{ lòng can đảm khi đối mặt với
những thời khắc gay go của cuộc sống. Đau khổ tự bản th}n nó không có ý nghĩa gì cả, chính
cách phản ứng của chúng ta mới khoác lên cho chúng ý nghĩa. Frankl đ~ viết rằng một
người “có thể giữ vững lòng quả cảm, phẩm giá và sự bao dung, hoặc người ấy có thể quên
mất phẩm giá của con người và tự đặt mình ngang hàng loài cầm thú trong cuộc đấu tranh
khắc nghiệt để sinh tồn”. Ông thừa nhận rằng chỉ có một số ít tù nhân của Đức quốc xã là có
thể giữ được những phẩm chất ấy, nhưng “chỉ cần một ví dụ như thế cũng đủ chứng minh
rằng sức mạnh bên trong của con người có thể đưa người ấy vượt lên số phận nghiệt ngã
của mình”.
Frankl luôn trung thành với quan điểm: Những thế lực vượt quá khả năng kiểm soát của
bạn có thể lấy đi mọi thứ mà bạn có, chỉ trừ một thứ, đó l{ sự tự do chọn lựa cách bạn phản
ứng trước hoàn cảnh. Tôi luôn áp dụng quan điểm này của Frankl trong suốt cuộc đời mình
cũng như trong vô số tình huống tư vấn. Bạn không thể kiểm so|t điều gì sẽ xảy ra trong đời
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
mình, nhưng bạn luôn có thể kiểm so|t c|ch đón nhận cũng như c|ch phản ứng trước mọi
tình huống của cuộc sống.
Có một cảnh trong vở kịch Incident at Vichy (Sự cố tại Vichy) của Arthur Miller, trong đó,
một người đ{n ông trung lưu xuất hiện trước chính quyền Đức quốc xã, vốn đang chiếm
đóng thị trấn của ông v{ trưng ra bằng cấp của mình: tấm bằng đại học, c|c l| thư tham khảo
do những người có tiếng tăm viết, v.v. Tên lính Đức quốc xã hỏi ông: “M{y chỉ có thế thôi
sao?”. Người đ{n ông gật đầu. Tên lính quăng tất cả vào sọt r|c v{ nói: “Tốt, giờ mày chẳng
còn gì nữa”. Người đ{n ông cảm thấy bị tổn thương nặng nề. Frankl đ~ nói rằng chúng ta sẽ
không bao giờ mất đi tất cả nếu chúng ta vẫn còn được tự do lựa chọn cách phản ứng với sự
việc.
Trải nghiệm tôn giáo của tôi đ~ cho tôi thấy ch}n lý trong quan điểm của Frankl. Tôi biết
có nhiều doanh nhân thành công sau khi nghỉ hưu, đ~ mất hết mọi nhiệt huyết với cuộc
sống. Với họ, dường như ý nghĩa cuộc sống chỉ xoay quanh hai chữ “công việc”. Vì vậy, khi
không có việc làm nữa, họ cảm thấy cuộc sống trở nên vô vị. Mỗi ng{y qua đi, họ lặng lẽ ngồi
trong nh{ băn khoăn thấy mình “không biết l{m gì”. Tôi biết nhiều người đ~ trưởng thành
từ khả năng chịu đựng phi thường của họ một khi họ có lòng tin rằng những tai họa, nghịch
cảnh của họ đang chịu đựng không vô ích. Đa phần đối với mọi người, việc có một lý do để
sống khiến cho họ có thể chịu được Mọi hoàn cảnh, có thể đó l{ mong muốn được cùng mọi
người trong gia đình g|nh v|c một trọng tr|ch n{o đó hoặc hy vọng c|c b|c sĩ sẽ tìm ra
phương thuốc điều trị căn bệnh của họ.
Tuy Frankl và tôi có những trải nghiệm không giống nhau song những gì chúng tôi rút ra
được từ những bài học cuộc sống có nhiều điểm tương đồng. Những quan điểm trong tập
sách When bad Things Happen to Good People (Khi điều tồi tệ xảy ra với người tốt) có được
sự tín nhiệm của độc giả bởi vì chúng được rút ra từ chính những trải nghiệm của tôi trong
quá trình tìm hiểu căn bệnh dẫn đến cái chết của con trai mình. Trong khi đó, học thuyết về
liệu ph|p ý nghĩa của Frankl trình b{y phương thức chữa trị vết thương cho t}m hồn bằng
cách dẫn dắt nó đi tìm ý nghĩa cuộc sống, những trang viết được đúc kết từ trải nghiệm mà
tác giả phải chịu ở Auschwitz đ~ lập tức nhận được sự đồng cảm và ủng hộ của độc giả. Bạn
không thể tiếp nhận toàn bộ giá trị sâu sắc của tập sách này nếu chỉ đọc phần sau mà bỏ qua
nửa đầu của cuốn sách.
Một điểm rất có ý nghĩa nữa, là lời đề tựa cho ấn bản năm 1962, được viết bởi Gordon
Allport - một nhà tâm lý học nổi tiếng, còn trong lần này, lời đề tựa được viết bởi một giáo
sĩ. Đ}y l{ một quyển sách có bàn về những nội dung rất sâu sắc liên quan đến lĩnh vực tôn
giáo. Nó thể hiện tư tưởng chủ đạo của tác giả là cuộc sống co ý nghĩa v{ chúng ta phải học
cách nhìn cuộc sống theo hướng có ý nghĩa bất kể hoàn cảnh n{o đi nữa. Tác phẩm cũng
nhấn mạnh một điều: cuộc sống này có một ý nghĩa tối hậu. Và trong bản gốc, trước khi bổ
sung phần t|i bút, Frankl đ~ kết thúc quyển sách bằng những lời đậm chất tôn giáo nhất của
thế kỉ hai mươi:
Chúng ta đ~ đến chỗ biết được Con người thực sự là gì. Rốt cuộc, con người là hữu thể đ~
tạo ra phòng hơi ngạt ở Auschwitz, nhưng cũng l{ hữu thể hiên ngang bước v{o phòng hơi
ngạt với kinh Lạy Cha hoặc câu kinh Shema Yisrael[4] trên môi.
HAROLD S. KUSHNER[5]
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
LỜI GIỚI THIỆU CHO LẦN ẤN BẢN NĂM 1992
Cho đến nay, quyển s|ch n{y được phát hành gần 100 lần bằng tiếng Anh v{ đ~ được
xuất bản dưới 21 ngôn ngữ. Chỉ riêng các bản tiếng Anh đ~ được b|n hơn 3 triệu bản.
Những thông số trên hoàn toàn là sự thật, và có lẽ chúng là lí do tại sao các phóng viên
của nhiều tờ báo ở Mỹ, nhất l{ c|c đ{i truyền hình Mỹ thường bắt đầu buổi phỏng vấn, sau
khi đ~ liệt kê các con số thực tế, bằng lời ca tụng: “Thưa tiến sĩ Frankl, cuốn sách của ông
luôn nằm trong danh sách những ấn phẩm được đông đảo độc giả đ|nh gi| cao. Ông cảm
thấy thế nào về th{nh công n{y?”. Lúc ấy tôi luôn trả lời rằng trước hết, tôi không hề xem
tình trạng ăn kh|ch của cuốn sách là một thành tựu hay thành công gì về phía bản thân tôi
cho bằng đó l{ biểu hiện cho nỗi bất hạnh của thời đại: nếu h{ng trăm ng{n người tìm kiếm
một cuốn s|ch m{ tiêu đề của nó hứa hẹn sẽ giải quyết vấn đề về ý nghĩa cuộc sống, thì đ}y
chắc hẳn là một vấn đề gai góc với họ.
Hiển nhiên, ấn tượng của cuốn sách còn nhờ đến những yếu tố khác nữa. Phần hai nặng
tính lý thuyết hơn, v{ có thể nói nó đ~ cô đọng thành bài học m{ người đọc có thể rút ra từ
phần đầu cuốn sách, phần tự thuật. Trong khi đó, phần một có tác dụng như những bằng
chứng xác thực, l{ cơ sở thực tế cho các lý thuyết của tôi. Như vậy, cả hai phần đều giúp cho
nhau có được tính thuyết phục.
V{o năm 1945, khi thực hiện tập s|ch n{y, trong đầu tôi chưa bao giờ có ý niệm rằng
mình viết s|ch để trở th{nh người nổi tiếng hay đạt được th{nh công gì đó. Trong suốt 9
ngày liên tiếp, tôi đ~ trăn trở rất nhiều trước khi đi đến quyết định không tiết lộ tên người
viết. Sự thật là, bản in đầu tiên bằng tiếng Đức đ~ không có tên tôi trên trang bìa, mặc dù
vào phút cuối, trước khi s|ch được xuất bản, tôi đồng ý để tên mình trong trang tiêu đề theo
lời khuyên của bạn bè. Trong tôi luôn đinh ninh một điều rằng một tác phẩm khuyết danh
sẽ không thể n{o đem lại tên tuổi cho tác giả. Mục đích của tôi đơn thuần chỉ là muốn
chuyển tải đến độc giả một ví dụ cụ thể, cho thấy rằng trong mọi hoàn cảnh, cuộc sống bao
giờ cũng chứa đựng một ý nghĩa n{o đó, cho dù đó l{ ho{n cảnh khắc nghiệt nhất. Và tôi cho
rằng nếu một quan điểm được minh họa từ những trải nghiệm khắc nghiệt như ở trại tập
trung thì cuốn sách của tôi sẽ thêm tính thuyết phục. Vì vậy, tôi cảm thấy có trách nhiệm
viết ra những gì mình đ~ trải qua, bởi vì tôi nghĩ rằng nó có thể giúp được những người
đang trên bờ tuyệt vọng.
Và vì thế, điều khiến tôi cảm thấy kì lạ và chú ý là - trong số hàng chục cuốn sách mà tôi
là tác giả thì chính cuốn này, cuốn s|ch m{ tôi có ý định giữ kín tên tuổi lại đạt được thành
công. Vì vậy, rất nhiều lần, tôi đ~ răn bảo các học trò của mình ở châu Âu và ở Mỹ rằng:
“Đừng nhắm vào thành công - vì các em càng nhắm vào nó, và muốn đạt tới nó, thì các em
càng dễ trượt qua nó. Vì th{nh công, cũng giống như hạnh phúc, không thể tìm kiếm mà có;
nó phải tự sản sinh ra, và chỉ có thể xuất hiện khi một người cống hiến hết mình, hoặc sống
vì người kh|c hơn l{ vì bản thân mình. Hạnh phúc sẽ đến, v{ th{nh công cũng sẽ xuất hiện:
các em phải để nó diễn ra bằng c|ch đừng quan t}m đến nó. Tôi muốn các em lắng nghe
những gì m{ lương t}m c|c em ra lệnh phải làm và tiếp tục thực hiện hết mình. Và các em sẽ
thấy rằng về lâu dài - tôi nhấn mạnh là về lâu dài - thành công sẽ đến với các em bởi vì các
em đ~ quên nghĩ về nó!”.
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
C|c độc giả có thể thắc mắc tại sao tôi không tìm cách thoát ly sau khi Hitler chiếm Áo.
H~y để tôi trả lời bằng cách kể lại câu chuyện sau. Ngay trước khi nước Mỹ tham chiến, tôi
nhận được thư mời đến Lãnh sự quán Mỹ đặt tại Vienna để nhận giấy thị thực nhập cảnh
đến Mỹ. Cha mẹ tôi rất vui mừng vì họ muốn tôi nhanh chóng rời khỏi nước Áo. Thế nhưng
tôi bỗng nhiên do dự: Liệu tôi có thể để cha mẹ ở lại một mình đối mặt với số phận, và
chẳng sớm thì muộn, họ cũng sẽ bị đưa đến trại tập trung, hoặc thậm chí bị đưa đến trại hủy
diệt? Lẽ nào tôi là một người vô trách nhiệm? Liệu tôi có nên đi đến một vùng đất trù phú,
có những điều kiện thuận lợi giúp tôi nuôi dưỡng đứa con tinh thần của mình - Liệu pháp ý
nghĩa (logotherapy)? Hay tôi nên nhận lãnh trách nhiệm của một người con hiếu thuận đối
với cha mẹ - những người đ~ không tiếc cả mạng sống của mình để bảo vệ tôi? Tôi đ~ đắn
đo, trăn trở rất nhiều nhưng vẫn không thể đưa ra quyết định cuối cùng. Đ}y đúng l{ tình
huống khó khăn như khi người ta chỉ được ước một lần.
Chính khi đó, tôi trông thấy một mẩu đ| hoa nằm trên mặt bàn. Tôi hỏi cha, và ông giải
thích rằng ông đ~ tìm thấy nó tại nơi m{ những người theo Đảng Xã hội quốc gia đ~ thiêu
ch|y th|nh đường lớn nhất của người Do Thái tại Vienna. Mẩu đ| cha tôi mang về nhà là một
phần của những phiến đ| có khắc Mười điều răn của Chúa, trong đó có một ký tự tiếng
Hebrew mạ vàng được khắc trên phiến đ|; cha tôi nói rằng ký tự n{y đại diện cho một trong
Mười điều răn. Tò mò, tôi hỏi ông: “Thưa cha, điều răn đó nói gì ạ?”. Ông trả lời: “H~y tôn
kính cha mẹ, để ngươi được sống l}u trên đất”. V{o lúc đó, tôi đ~ quyết định ở lại với cha
mẹ của mình trên mảnh đất này, và tấm vé thị thực nhập cảnh sang Hoa Kỳ đ~ không có cơ
hội được dùng đến.
VIKTOR E. FRANKL
Vienna - Áo, 1992
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
PHẦN 1
NHỮNG TRẢI NGHIỆM TRONG TRẠI TẬP TRUNG
Quyển s|ch n{y không hướng đến việc thuật lại những sự việc, sự kiện lịch sử m{ đ}y l{
tập sách viết về những trải nghiệm của c| nh}n tôi, cũng l{ những trải nghiệm mà hàng triệu
tù nhân trong trại tập trung của Ph|t xít Đức đ~ phải chịu đựng trong suốt một khoảng thời
gian d{i. Đ}y l{ c}u chuyện trong một trại tập trung, được một trong số những người sống
sót kể lại. Tập sách này không chú trọng những điều ghê rợn kinh hoàng, vốn được mô tả
khá nhiều (tuy rất ít người tin), mà nó viết về những nỗi dày vò nho nhỏ. Nói cách khác,
cuốn sách sẽ tìm cách trả lời câu hỏi: C|c tù nh}n nghĩ về cuộc sống hàng ngày trong trại tập
trung như thế nào?
Hầu hết các sự kiện được mô tả ở đ}y không xảy ra tại các trại tập trung lớn và nổi tiếng
mà ở trong những trại tập trung nhỏ, nơi hầu hết các sự cách ly thực sự diễn ra. Câu chuyện
này không phải nói về nỗi đau v{ c|i chết của những anh hùng và liệt sĩ, cũng không nói về
các Capo nhiều đặc ân - hay về những tù nhân nổi tiếng. Vì vậy, nó không tập trung nhiều
vào nỗi đau của những con người mạnh mẽ, mà nó tập trung vào những hy sinh, sự giày vò
và cái chết của số đông những nạn nhân vô danh mà không một tài liệu nào ghi nhận. Họ
chính là những người tù thông thường, những người không có dấu hiệu đặc biệt trên tay áo,
và bị c|c Capo coi thường. Trong khi những tù nh}n bình thường n{y không đủ ăn hoặc
không có gì để ăn thì c|c Capo không bao giờ biết đói; thực ra cuộc sống của nhiều Capo
trong trại còn tốt hơn cuộc sống bên ngoài của họ. Chính họ thường gây khó dễ với tù nhân
hơn l{ c|c lính canh, v{ cũng chính họ đ|nh đập các tù nhân tàn bạo hơn lính SS (Đội bảo vệ
của quan Ph|t xít). Dĩ nhiên những Capo này chỉ được chọn từ những người tù có tính cách
phù hợp với yêu cầu công việc. Nếu họ không đ|p ứng những gì đội ngũ l~nh đạo trông chờ
thì ngay lập tức họ sẽ bị đ{o thải. Vì vậy, khi được chọn, họ sẽ nhanh chóng trở nên tàn nhẫn
giống những tên lính SS và các trại trưởng. C{ng độc ác và tàn bạo, các Capo càng được cấp
trên đ|nh gi| cao.
Những người bên ngo{i thường có cái nhìn chưa đúng về cuộc sống trong trại - họ
thường nhìn nhận về cuộc sống của các tù nhân bằng con mắt xót xa, thương cảm. Họ hoàn
toàn không biết rõ về cuộc đấu tranh sinh tồn vô cùng khắc nghiệt giữa c|c tù nh}n. Đ}y l{
một cuộc đấu tranh không ngơi nghỉ vì miếng ăn h{ng ng{y, vì sự sống còn, vì lợi ích của bản
thân hay vì một người bạn tù.
Hãy lấy trường hợp vận chuyển tù nhân làm một ví dụ. Việc vận chuyển thường được
thông báo chính thức để đưa một số tù nh}n đến một trại kh|c; nhưng không khó để dự
đo|n rằng đích đến của những chuyến đi n{y có thể l{ phòng hơi ngạt. Một nhóm những tù
nhân bị bệnh hoặc không còn khả nằng làm việc sẽ được chọn ra để đưa đến một trại tập
trung lớn hơn, nơi có trang bị phòng hơi ngạt và lò thiêu. Thông cáo tuyển chọn là dấu hiệu
b|o trước sẽ có một cuộc ẩu đả hỗn loạn giữa các tù nhân hoặc giữa các nhóm với nhau.
Điều quan trọng là sau những trận quyết chiến sống còn này, tên của một vài tù nhân sẽ
được loại ra khỏi danh sách các nạn nhân, mặc dù mọi người đều biết rõ rằng với mỗi một
người được cứu thoát thì sẽ có một nạn nhân khác bị thế vào.
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
Có một lượng tù nhân nhất định trên mỗi lượt vận chuyển, nhưng ở đ}y số lượng không
phải là vấn đề bởi vì mỗi tù nhân chẳng còn lại gì ngoài một con số. Lúc nhập trại, tất cả giấy
giấy tờ cũng như những vật sở hữu của họ đều đ~ bị tịch thu (ít ra đ}y l{ c|ch thức ở
Auschwitz). Vì vậy, mỗi tù nh}n có cơ hội để nói đại một cái tên hoặc một nghề nghiệp nào
đó; v{ vì nhiều lý do nhiều người đ~ l{m thế. Những người phụ trách trại chỉ quan t}m đến
các số tù. Những con số n{y thường được xăm lên da của tù nhân, khâu lên một nơi n{o đó
trên quần hoặc áo khoác của họ. Bất cứ lính canh nào muốn hoạnh họe tù nhân thì chỉ cần
liếc nhìn con số ấy (|nh nhìn đó thật đ|ng sợ); hắn chẳng bao giờ cần hỏi tên của người tù ấy
làm gì.
Trở về với cuộc vận chuyển, ở đ}y không có thời gian lẫn nhu cầu xem xét các vấn đề về
đạo lý. Mỗi người chỉ có một suy nghĩ trong đầu: cố gắng sống sót vì gia đình đang chờ mình
ở nhà, và cứu các bạn mình. Vì vậy, người đó sẽ không do dự khi tìm cách dàn xếp cho một
tù nhân khác - một “con số” kh|c - thế chỗ cho mình trên chuyến vận chuyển đó.
Như tôi đ~ đề cập trước đó, quy trình chọn ra các Capo là một quy trình tiêu cực; chỉ
những tù nhân hung bạo nhất mới được chọn để làm những công việc này (mặc dù cũng có
những ngoại lệ thú vị). Nhưng ngo{i việc tuyển chọn c|c Capo được lực lượng SS tiến hành,
còn có một loại quá trình tự tuyển chọn luôn diễn ra giữa các tù nhân. Nhìn chung, chỉ còn
những tù nh}n như thế mới có thể sống sót, những người sau nhiều năm lê lết từ trại này
sang trại kh|c, đ~ đ|nh mất mọi cảm thức lương t}m trong cuộc chiến sống còn. Họ sẵn sàng
sử dụng bất cứ cách thức nào, trung thực hay không, thậm chí tàn bạo, trộm cướp và phản
bội bạn bè của họ để giữ lại mạng sống cho mình. Những người được trở về nhờ vào sự may
mắn hoặc một phép m{u n{o đó hay vì lý do gì đi nữa như chúng tôi đều biết rằng: những
điều tốt đẹp nhất trong chúng tôi đ~ không bao giờ trở lại. Đ~ có nhiều trình thuật về
những dữ kiện xảy ra trong các trại tập trung. Ở đ}y, c|c sự việc chỉ có ý nghĩa nếu chúng là
một phần trải nghiệm của con người. Khảo luận sau đ}y sẽ cố gắng miêu tả bản chất đích
thực của các trải nghiệm ấy. Đối với những bạn tù của tôi, tôi sẽ cố gắng khắc họa những
trải nghiệm của họ theo cách hiểu hiện nay. Và với những người chưa từng ở trại, những
miêu tả của tôi có thể giúp họ hiểu và hiểu rõ hơn những trải nghiệm của rất ít tù nhân sống
sót v{ đang gặp khó khăn với cuộc sống hiện tại. Thông thường, họ không muốn nói về
những trải nghiệm ấy. Họ không cần một lời giải thích n{o, cũng như những người khác sẽ
không thể hiểu được cảm nhận của họ khi ấy cũng như b}y giờ.
Tôi đ~ nỗ lực trình bày một cách hệ thống về chủ đề n{y, nhưng thật sự đ}y l{ một việc
rất khó, bởi vì tâm lý học cần sự nhận xét khách quan, khoa học. Liệu những quan sát,
nghiên cứu từ một tù nh}n có đủ sự khách quan cần thiết hay không? Những người ở ngoài
trại tất nhiên sẽ có c|i nhìn kh|ch quan hơn, nhưng họ lại không có đủ trải nghiệm thực tế
để có thể đưa ra nhận định về chân giá trị từ cuộc sống của những con người từng phải chịu
đựng bao đau đớn cùng cực. Chỉ có người trong trại mới hiểu được. Trong tác phẩm của
mình, tôi cố gắng không |p đặt bất kỳ ý niệm chủ quan n{o, v{ đó l{ điều thực sự khó khăn
đối với một cuốn s|ch như thế n{y. Để nói lên những trải nghiệm rất riêng của bản th}n đôi
khi cần phải có dũng khí. Tôi đ~ định viết cuốn sách này mà không công bố tên tác giả, chỉ
sử dụng số hiệu trong tù của mình. Nhưng khi bản thảo hoàn thành, tôi nhận thấy rằng, khi
công bố sách mà giấu tên người viết thì cuốn sách sẽ bị giảm phân nửa giá trị. Tôi cần phải
chịu trách nhiệm với đứa con tinh thần của mình, v{ trước hiện thực lịch sử. Tôi có thể
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
khẳng định tôi l{ người không hề thích phô bày sự việc, song trong quá trình thực hiện tập
sách này, tôi giữ quan điểm trung thành với hiện thực lịch sử, không cắt xén cũng không
thêu dệt.
Tôi sẽ nhường phần phán xét cho các bạn - những độc giả đ|ng mến. Các bạn có thể tự
rút ra những luận điểm lý thuyết khô khan sau khi tìm hiểu nội dung của cuốn sách. Những
luận điểm này có thể góp phần vào việc nghiên cứu tâm lý của người tù, được tiến hành từ
sau Thế chiến thứ nhất; những luận điểm n{y cũng không xa lạ với chúng tôi qua “hội chứng
dây kẽm gai”. Nhìn từ góc độ tích cực, Thế chiến thứ hai đ~ giúp giới nghiên cứu chúng tôi
bổ sung thêm kiến thức về “t}m lý học đại chúng” (xin phép được trích dẫn thuật ngữ khá
nổi tiếng v{ cũng l{ tựa đề một cuốn sách của LeBon). Cuộc chiến ngo{i đời cũng đ~ đem lại
cho chúng tôi cả trại tập trung lẫn cuộc chiến của các sợi thần kinh.
Mục đích tôi viết tập sách này là muốn nói lên những trải nghiệm của tôi với tư c|ch l{
một tù nh}n bình thường. Tôi có thể tự hào khi tuyên bố rằng tôi không được tuyển vào trại
với tư c|ch của một chuyên gia tâm thần hay như một b|c sĩ, ngoại trừ những tuần cuối
trong trại. Một số đồng nghiệp của tôi khá may mắn khi được chọn vào làm việc trong các
trạm sơ cứu nóng bức, thiếu thốn, sử dụng các miếng băng gạc đượng làm từ đống giấy thải.
119.104 là số hiệu của tôi trong trại, công việc của tôi gắn liền với chiếc xẻng đ{o đất và
dụng cụ lắp ráp các thanh sắt trên đường ray xe lửa. Có lần, tôi được ph}n công đ{o hầm
một mình để tạo đường nước ngầm bên dưới con đường v{ tôi đ~ ho{n th{nh nhiệm vụ. Với
thành tích này, chỉ ngay trước lễ Gi|ng sinh năm 1944, tôi đ~ được tưởng thưởng một món
quà mà mọi người thường gọi l{ “phiếu ưu đ~i”. Những phiếu này do một công ty xây dựng
phát hành, chúng tôi buộc phải làm việc cho công ty n{y như những nô lệ. Tiền công mỗi
ngày của mỗi tù nhân sẽ được trả cho các trại trưởng, có khi được thanh to|n dưới dạng
những tấm phiếu ưu đ~i. Mỗi tấm phiếu này có giá trị tương đương với 50 xu Đức thời đó
và có thể dùng để đổi lấy s|u điều thuốc, nhưng thường là sau nhiều tuần lao động cực nhọc
những tấm phiếu này mới đến tay chúng tôi, v{ đôi khi chúng không còn hiệu lực nữa. Tôi
tự hào trở th{nh người sở hữu những tấm phiếu có giá trị tương đương 12 điếu thuốc.
Nhưng quan trọ
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
Đi Tìm Lẽ Sống
Viktor E. Frankl
Nguyên tác: Trotzdem Ja zum Leben sagen: Ein Psychologe erlebt das Konzentrationslager
Biên dịch: Đặng Ngọc Thảo - Giang Thủy - Ngọc Hân
Công ty phát hành: First News - Trí Việt
Nhà xuất bản: NXB Trẻ
Số trang: 224 trang
Ngày xuất bản: 08-2011
∞∞∞∞∞
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
Follow us on Facebook : https://www.facebook.com/sachhaynendochn/
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
Viktor Emil Frankl (1905 - 1977)
Một lần, mọi người yêu cầu Viktor Frankl tóm gọn ý nghĩa cuộc sống của ông trong chỉ
một c}u. Ông đ~ viết câu trả lời trên giấy và hỏi lại các sinh viên xem họ đo|n ông đ~ viết gì.
Sau một hồi im lặng, một sinh viên phát biểu: “Ý nghĩa cuộc sống của thầy l{ giúp người
kh|c tìm ra ý nghĩa cuộc sống của họ”.
“Chính x|c” - Frankl nói. - “Đó chính l{ những lời mà tôi đ~ viết”.
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
Mục lục
LỜI NÓI ĐẦU
LỜI GIỚI THIỆU CHO LẦN ẤN BẢN NĂM 1992
PHẦN 1 NHỮNG TRẢI NGHIỆM TRONG TRẠI TẬP TRUNG
PHẦN 2 SƠ LƯỢC VỀ LIỆU PHÁP Ý NGHĨA
TÁI BÚT 1984
LỜI CUỐI
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
LỜI NÓI ĐẦU
Đi tìm lẽ sống của Viktor Frankl là một trong những quyển s|ch kinh điển của thời đại.
Thông thường, nếu một quyển sách chỉ có một đoạn văn, một ý tưởng có sức mạnh thay đổi
cuộc sống của một người, thì chỉ riêng điều đó cũng đ~ đủ để chúng ta đọc đi đọc lại và
dành cho nó một chỗ trên kệ sách của mình. Quyển sách này có nhiều đoạn văn như thế.
Trước hết, đ}y l{ quyển sách viết về sự sinh tồn. Giống như nhiều người Do Thái sinh
sống tại Đức v{ Đông Âu khi ấy, vốn nghĩ rằng mình sẽ được an toàn trong những năm
1930, Frankl đ~ trải qua khoảng thời gian chịu nhiều nghiệt ngã trong trại tập trung và trại
hủy diệt của Đức quốc x~. Điều kì diệu l{ ông đ~ sống sót, cụm từ “thép đ~ tôi thế đấy” có
thể lột tả chính x|c trường hợp n{y. Nhưng trong quyển sách này, tác giả ít đề cập đến
những khó nhọc, đau thương, mất mát m{ ông đ~ trải qua, thay v{o đó ông viết về những
nguồn sức mạnh đ~ giúp ông tồn tại. Nhiều lần trong quyển sách này, Frankl hay trích dẫn
lời của Nietzche[1]: “Người nào có lý do để sống thì có thể tồn tại trong mọi nghịch cảnh”. Ông
chua xót kể về những tù nh}n đ~ đầu hàng cuộc sống, mất hết hy vọng ở tương lai v{ chắc
hẳn là những người đầu tiên sẽ chết. Ít người chết vì thiếu thức ăn v{ thuốc men, mà phần
lớn họ chết vì thiếu hy vọng, thiếu một lẽ sống. Ngược lại, Frankl đ~ nuôi giữ hy vọng để giữ
cho mình sống sót bằng c|ch nghĩ về người vợ của mình và trông chờ ngày gặp lại nàng. Ông
còn mơ ước sau chiến tranh sẽ được thuyết giảng về các bài học t}m lý ông đ~ học được từ
trại tập trung Auschwitz. Rõ ràng có nhiều tù nhân khao kh|t được sống đ~ chết, một số
chết vì bệnh, một số chết vì bị hỏa thiêu. Trong tập sách này, Frankl tập trung lí giải nguyên
nhân vì sao có những người đ~ sống sót trong trại tập trung của ph|t xít Đức hơn l{ đưa ra
lời giải thích cho câu hỏi vì sao phần lớn trong số họ đ~ không bao giờ trở về nữa.
Những trải nghiệm kinh hoàng của tác giả trong trại tập trung Auschwitz đ~ củng cố một
trong những quan điểm chính của ông: Cuộc sống không phải chỉ là tìm kiếm khoái lạc, như
Freud[2] tin tưởng, hoặc tìm kiếm quyền lực, như Alfred Adler[3] giảng dạy, m{ l{ đi tìm ý
nghĩa cuộc sống. Nhiệm vụ lớn lao nhất của mỗi người l{ tìm ra ý nghĩa trong cuộc sống của
mình. Frankl đ~ nhìn thấy ba nguồn ý nghĩa cơ bản của đời người: thành tựu trong công
việc, sự quan t}m chăm sóc đối với những người th}n yêu v{ lòng can đảm khi đối mặt với
những thời khắc gay go của cuộc sống. Đau khổ tự bản th}n nó không có ý nghĩa gì cả, chính
cách phản ứng của chúng ta mới khoác lên cho chúng ý nghĩa. Frankl đ~ viết rằng một
người “có thể giữ vững lòng quả cảm, phẩm giá và sự bao dung, hoặc người ấy có thể quên
mất phẩm giá của con người và tự đặt mình ngang hàng loài cầm thú trong cuộc đấu tranh
khắc nghiệt để sinh tồn”. Ông thừa nhận rằng chỉ có một số ít tù nhân của Đức quốc xã là có
thể giữ được những phẩm chất ấy, nhưng “chỉ cần một ví dụ như thế cũng đủ chứng minh
rằng sức mạnh bên trong của con người có thể đưa người ấy vượt lên số phận nghiệt ngã
của mình”.
Frankl luôn trung thành với quan điểm: Những thế lực vượt quá khả năng kiểm soát của
bạn có thể lấy đi mọi thứ mà bạn có, chỉ trừ một thứ, đó l{ sự tự do chọn lựa cách bạn phản
ứng trước hoàn cảnh. Tôi luôn áp dụng quan điểm này của Frankl trong suốt cuộc đời mình
cũng như trong vô số tình huống tư vấn. Bạn không thể kiểm so|t điều gì sẽ xảy ra trong đời
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
mình, nhưng bạn luôn có thể kiểm so|t c|ch đón nhận cũng như c|ch phản ứng trước mọi
tình huống của cuộc sống.
Có một cảnh trong vở kịch Incident at Vichy (Sự cố tại Vichy) của Arthur Miller, trong đó,
một người đ{n ông trung lưu xuất hiện trước chính quyền Đức quốc xã, vốn đang chiếm
đóng thị trấn của ông v{ trưng ra bằng cấp của mình: tấm bằng đại học, c|c l| thư tham khảo
do những người có tiếng tăm viết, v.v. Tên lính Đức quốc xã hỏi ông: “M{y chỉ có thế thôi
sao?”. Người đ{n ông gật đầu. Tên lính quăng tất cả vào sọt r|c v{ nói: “Tốt, giờ mày chẳng
còn gì nữa”. Người đ{n ông cảm thấy bị tổn thương nặng nề. Frankl đ~ nói rằng chúng ta sẽ
không bao giờ mất đi tất cả nếu chúng ta vẫn còn được tự do lựa chọn cách phản ứng với sự
việc.
Trải nghiệm tôn giáo của tôi đ~ cho tôi thấy ch}n lý trong quan điểm của Frankl. Tôi biết
có nhiều doanh nhân thành công sau khi nghỉ hưu, đ~ mất hết mọi nhiệt huyết với cuộc
sống. Với họ, dường như ý nghĩa cuộc sống chỉ xoay quanh hai chữ “công việc”. Vì vậy, khi
không có việc làm nữa, họ cảm thấy cuộc sống trở nên vô vị. Mỗi ng{y qua đi, họ lặng lẽ ngồi
trong nh{ băn khoăn thấy mình “không biết l{m gì”. Tôi biết nhiều người đ~ trưởng thành
từ khả năng chịu đựng phi thường của họ một khi họ có lòng tin rằng những tai họa, nghịch
cảnh của họ đang chịu đựng không vô ích. Đa phần đối với mọi người, việc có một lý do để
sống khiến cho họ có thể chịu được Mọi hoàn cảnh, có thể đó l{ mong muốn được cùng mọi
người trong gia đình g|nh v|c một trọng tr|ch n{o đó hoặc hy vọng c|c b|c sĩ sẽ tìm ra
phương thuốc điều trị căn bệnh của họ.
Tuy Frankl và tôi có những trải nghiệm không giống nhau song những gì chúng tôi rút ra
được từ những bài học cuộc sống có nhiều điểm tương đồng. Những quan điểm trong tập
sách When bad Things Happen to Good People (Khi điều tồi tệ xảy ra với người tốt) có được
sự tín nhiệm của độc giả bởi vì chúng được rút ra từ chính những trải nghiệm của tôi trong
quá trình tìm hiểu căn bệnh dẫn đến cái chết của con trai mình. Trong khi đó, học thuyết về
liệu ph|p ý nghĩa của Frankl trình b{y phương thức chữa trị vết thương cho t}m hồn bằng
cách dẫn dắt nó đi tìm ý nghĩa cuộc sống, những trang viết được đúc kết từ trải nghiệm mà
tác giả phải chịu ở Auschwitz đ~ lập tức nhận được sự đồng cảm và ủng hộ của độc giả. Bạn
không thể tiếp nhận toàn bộ giá trị sâu sắc của tập sách này nếu chỉ đọc phần sau mà bỏ qua
nửa đầu của cuốn sách.
Một điểm rất có ý nghĩa nữa, là lời đề tựa cho ấn bản năm 1962, được viết bởi Gordon
Allport - một nhà tâm lý học nổi tiếng, còn trong lần này, lời đề tựa được viết bởi một giáo
sĩ. Đ}y l{ một quyển sách có bàn về những nội dung rất sâu sắc liên quan đến lĩnh vực tôn
giáo. Nó thể hiện tư tưởng chủ đạo của tác giả là cuộc sống co ý nghĩa v{ chúng ta phải học
cách nhìn cuộc sống theo hướng có ý nghĩa bất kể hoàn cảnh n{o đi nữa. Tác phẩm cũng
nhấn mạnh một điều: cuộc sống này có một ý nghĩa tối hậu. Và trong bản gốc, trước khi bổ
sung phần t|i bút, Frankl đ~ kết thúc quyển sách bằng những lời đậm chất tôn giáo nhất của
thế kỉ hai mươi:
Chúng ta đ~ đến chỗ biết được Con người thực sự là gì. Rốt cuộc, con người là hữu thể đ~
tạo ra phòng hơi ngạt ở Auschwitz, nhưng cũng l{ hữu thể hiên ngang bước v{o phòng hơi
ngạt với kinh Lạy Cha hoặc câu kinh Shema Yisrael[4] trên môi.
HAROLD S. KUSHNER[5]
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
LỜI GIỚI THIỆU CHO LẦN ẤN BẢN NĂM 1992
Cho đến nay, quyển s|ch n{y được phát hành gần 100 lần bằng tiếng Anh v{ đ~ được
xuất bản dưới 21 ngôn ngữ. Chỉ riêng các bản tiếng Anh đ~ được b|n hơn 3 triệu bản.
Những thông số trên hoàn toàn là sự thật, và có lẽ chúng là lí do tại sao các phóng viên
của nhiều tờ báo ở Mỹ, nhất l{ c|c đ{i truyền hình Mỹ thường bắt đầu buổi phỏng vấn, sau
khi đ~ liệt kê các con số thực tế, bằng lời ca tụng: “Thưa tiến sĩ Frankl, cuốn sách của ông
luôn nằm trong danh sách những ấn phẩm được đông đảo độc giả đ|nh gi| cao. Ông cảm
thấy thế nào về th{nh công n{y?”. Lúc ấy tôi luôn trả lời rằng trước hết, tôi không hề xem
tình trạng ăn kh|ch của cuốn sách là một thành tựu hay thành công gì về phía bản thân tôi
cho bằng đó l{ biểu hiện cho nỗi bất hạnh của thời đại: nếu h{ng trăm ng{n người tìm kiếm
một cuốn s|ch m{ tiêu đề của nó hứa hẹn sẽ giải quyết vấn đề về ý nghĩa cuộc sống, thì đ}y
chắc hẳn là một vấn đề gai góc với họ.
Hiển nhiên, ấn tượng của cuốn sách còn nhờ đến những yếu tố khác nữa. Phần hai nặng
tính lý thuyết hơn, v{ có thể nói nó đ~ cô đọng thành bài học m{ người đọc có thể rút ra từ
phần đầu cuốn sách, phần tự thuật. Trong khi đó, phần một có tác dụng như những bằng
chứng xác thực, l{ cơ sở thực tế cho các lý thuyết của tôi. Như vậy, cả hai phần đều giúp cho
nhau có được tính thuyết phục.
V{o năm 1945, khi thực hiện tập s|ch n{y, trong đầu tôi chưa bao giờ có ý niệm rằng
mình viết s|ch để trở th{nh người nổi tiếng hay đạt được th{nh công gì đó. Trong suốt 9
ngày liên tiếp, tôi đ~ trăn trở rất nhiều trước khi đi đến quyết định không tiết lộ tên người
viết. Sự thật là, bản in đầu tiên bằng tiếng Đức đ~ không có tên tôi trên trang bìa, mặc dù
vào phút cuối, trước khi s|ch được xuất bản, tôi đồng ý để tên mình trong trang tiêu đề theo
lời khuyên của bạn bè. Trong tôi luôn đinh ninh một điều rằng một tác phẩm khuyết danh
sẽ không thể n{o đem lại tên tuổi cho tác giả. Mục đích của tôi đơn thuần chỉ là muốn
chuyển tải đến độc giả một ví dụ cụ thể, cho thấy rằng trong mọi hoàn cảnh, cuộc sống bao
giờ cũng chứa đựng một ý nghĩa n{o đó, cho dù đó l{ ho{n cảnh khắc nghiệt nhất. Và tôi cho
rằng nếu một quan điểm được minh họa từ những trải nghiệm khắc nghiệt như ở trại tập
trung thì cuốn sách của tôi sẽ thêm tính thuyết phục. Vì vậy, tôi cảm thấy có trách nhiệm
viết ra những gì mình đ~ trải qua, bởi vì tôi nghĩ rằng nó có thể giúp được những người
đang trên bờ tuyệt vọng.
Và vì thế, điều khiến tôi cảm thấy kì lạ và chú ý là - trong số hàng chục cuốn sách mà tôi
là tác giả thì chính cuốn này, cuốn s|ch m{ tôi có ý định giữ kín tên tuổi lại đạt được thành
công. Vì vậy, rất nhiều lần, tôi đ~ răn bảo các học trò của mình ở châu Âu và ở Mỹ rằng:
“Đừng nhắm vào thành công - vì các em càng nhắm vào nó, và muốn đạt tới nó, thì các em
càng dễ trượt qua nó. Vì th{nh công, cũng giống như hạnh phúc, không thể tìm kiếm mà có;
nó phải tự sản sinh ra, và chỉ có thể xuất hiện khi một người cống hiến hết mình, hoặc sống
vì người kh|c hơn l{ vì bản thân mình. Hạnh phúc sẽ đến, v{ th{nh công cũng sẽ xuất hiện:
các em phải để nó diễn ra bằng c|ch đừng quan t}m đến nó. Tôi muốn các em lắng nghe
những gì m{ lương t}m c|c em ra lệnh phải làm và tiếp tục thực hiện hết mình. Và các em sẽ
thấy rằng về lâu dài - tôi nhấn mạnh là về lâu dài - thành công sẽ đến với các em bởi vì các
em đ~ quên nghĩ về nó!”.
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
C|c độc giả có thể thắc mắc tại sao tôi không tìm cách thoát ly sau khi Hitler chiếm Áo.
H~y để tôi trả lời bằng cách kể lại câu chuyện sau. Ngay trước khi nước Mỹ tham chiến, tôi
nhận được thư mời đến Lãnh sự quán Mỹ đặt tại Vienna để nhận giấy thị thực nhập cảnh
đến Mỹ. Cha mẹ tôi rất vui mừng vì họ muốn tôi nhanh chóng rời khỏi nước Áo. Thế nhưng
tôi bỗng nhiên do dự: Liệu tôi có thể để cha mẹ ở lại một mình đối mặt với số phận, và
chẳng sớm thì muộn, họ cũng sẽ bị đưa đến trại tập trung, hoặc thậm chí bị đưa đến trại hủy
diệt? Lẽ nào tôi là một người vô trách nhiệm? Liệu tôi có nên đi đến một vùng đất trù phú,
có những điều kiện thuận lợi giúp tôi nuôi dưỡng đứa con tinh thần của mình - Liệu pháp ý
nghĩa (logotherapy)? Hay tôi nên nhận lãnh trách nhiệm của một người con hiếu thuận đối
với cha mẹ - những người đ~ không tiếc cả mạng sống của mình để bảo vệ tôi? Tôi đ~ đắn
đo, trăn trở rất nhiều nhưng vẫn không thể đưa ra quyết định cuối cùng. Đ}y đúng l{ tình
huống khó khăn như khi người ta chỉ được ước một lần.
Chính khi đó, tôi trông thấy một mẩu đ| hoa nằm trên mặt bàn. Tôi hỏi cha, và ông giải
thích rằng ông đ~ tìm thấy nó tại nơi m{ những người theo Đảng Xã hội quốc gia đ~ thiêu
ch|y th|nh đường lớn nhất của người Do Thái tại Vienna. Mẩu đ| cha tôi mang về nhà là một
phần của những phiến đ| có khắc Mười điều răn của Chúa, trong đó có một ký tự tiếng
Hebrew mạ vàng được khắc trên phiến đ|; cha tôi nói rằng ký tự n{y đại diện cho một trong
Mười điều răn. Tò mò, tôi hỏi ông: “Thưa cha, điều răn đó nói gì ạ?”. Ông trả lời: “H~y tôn
kính cha mẹ, để ngươi được sống l}u trên đất”. V{o lúc đó, tôi đ~ quyết định ở lại với cha
mẹ của mình trên mảnh đất này, và tấm vé thị thực nhập cảnh sang Hoa Kỳ đ~ không có cơ
hội được dùng đến.
VIKTOR E. FRANKL
Vienna - Áo, 1992
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
PHẦN 1
NHỮNG TRẢI NGHIỆM TRONG TRẠI TẬP TRUNG
Quyển s|ch n{y không hướng đến việc thuật lại những sự việc, sự kiện lịch sử m{ đ}y l{
tập sách viết về những trải nghiệm của c| nh}n tôi, cũng l{ những trải nghiệm mà hàng triệu
tù nhân trong trại tập trung của Ph|t xít Đức đ~ phải chịu đựng trong suốt một khoảng thời
gian d{i. Đ}y l{ c}u chuyện trong một trại tập trung, được một trong số những người sống
sót kể lại. Tập sách này không chú trọng những điều ghê rợn kinh hoàng, vốn được mô tả
khá nhiều (tuy rất ít người tin), mà nó viết về những nỗi dày vò nho nhỏ. Nói cách khác,
cuốn sách sẽ tìm cách trả lời câu hỏi: C|c tù nh}n nghĩ về cuộc sống hàng ngày trong trại tập
trung như thế nào?
Hầu hết các sự kiện được mô tả ở đ}y không xảy ra tại các trại tập trung lớn và nổi tiếng
mà ở trong những trại tập trung nhỏ, nơi hầu hết các sự cách ly thực sự diễn ra. Câu chuyện
này không phải nói về nỗi đau v{ c|i chết của những anh hùng và liệt sĩ, cũng không nói về
các Capo nhiều đặc ân - hay về những tù nhân nổi tiếng. Vì vậy, nó không tập trung nhiều
vào nỗi đau của những con người mạnh mẽ, mà nó tập trung vào những hy sinh, sự giày vò
và cái chết của số đông những nạn nhân vô danh mà không một tài liệu nào ghi nhận. Họ
chính là những người tù thông thường, những người không có dấu hiệu đặc biệt trên tay áo,
và bị c|c Capo coi thường. Trong khi những tù nh}n bình thường n{y không đủ ăn hoặc
không có gì để ăn thì c|c Capo không bao giờ biết đói; thực ra cuộc sống của nhiều Capo
trong trại còn tốt hơn cuộc sống bên ngoài của họ. Chính họ thường gây khó dễ với tù nhân
hơn l{ c|c lính canh, v{ cũng chính họ đ|nh đập các tù nhân tàn bạo hơn lính SS (Đội bảo vệ
của quan Ph|t xít). Dĩ nhiên những Capo này chỉ được chọn từ những người tù có tính cách
phù hợp với yêu cầu công việc. Nếu họ không đ|p ứng những gì đội ngũ l~nh đạo trông chờ
thì ngay lập tức họ sẽ bị đ{o thải. Vì vậy, khi được chọn, họ sẽ nhanh chóng trở nên tàn nhẫn
giống những tên lính SS và các trại trưởng. C{ng độc ác và tàn bạo, các Capo càng được cấp
trên đ|nh gi| cao.
Những người bên ngo{i thường có cái nhìn chưa đúng về cuộc sống trong trại - họ
thường nhìn nhận về cuộc sống của các tù nhân bằng con mắt xót xa, thương cảm. Họ hoàn
toàn không biết rõ về cuộc đấu tranh sinh tồn vô cùng khắc nghiệt giữa c|c tù nh}n. Đ}y l{
một cuộc đấu tranh không ngơi nghỉ vì miếng ăn h{ng ng{y, vì sự sống còn, vì lợi ích của bản
thân hay vì một người bạn tù.
Hãy lấy trường hợp vận chuyển tù nhân làm một ví dụ. Việc vận chuyển thường được
thông báo chính thức để đưa một số tù nh}n đến một trại kh|c; nhưng không khó để dự
đo|n rằng đích đến của những chuyến đi n{y có thể l{ phòng hơi ngạt. Một nhóm những tù
nhân bị bệnh hoặc không còn khả nằng làm việc sẽ được chọn ra để đưa đến một trại tập
trung lớn hơn, nơi có trang bị phòng hơi ngạt và lò thiêu. Thông cáo tuyển chọn là dấu hiệu
b|o trước sẽ có một cuộc ẩu đả hỗn loạn giữa các tù nhân hoặc giữa các nhóm với nhau.
Điều quan trọng là sau những trận quyết chiến sống còn này, tên của một vài tù nhân sẽ
được loại ra khỏi danh sách các nạn nhân, mặc dù mọi người đều biết rõ rằng với mỗi một
người được cứu thoát thì sẽ có một nạn nhân khác bị thế vào.
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
Có một lượng tù nhân nhất định trên mỗi lượt vận chuyển, nhưng ở đ}y số lượng không
phải là vấn đề bởi vì mỗi tù nhân chẳng còn lại gì ngoài một con số. Lúc nhập trại, tất cả giấy
giấy tờ cũng như những vật sở hữu của họ đều đ~ bị tịch thu (ít ra đ}y l{ c|ch thức ở
Auschwitz). Vì vậy, mỗi tù nh}n có cơ hội để nói đại một cái tên hoặc một nghề nghiệp nào
đó; v{ vì nhiều lý do nhiều người đ~ l{m thế. Những người phụ trách trại chỉ quan t}m đến
các số tù. Những con số n{y thường được xăm lên da của tù nhân, khâu lên một nơi n{o đó
trên quần hoặc áo khoác của họ. Bất cứ lính canh nào muốn hoạnh họe tù nhân thì chỉ cần
liếc nhìn con số ấy (|nh nhìn đó thật đ|ng sợ); hắn chẳng bao giờ cần hỏi tên của người tù ấy
làm gì.
Trở về với cuộc vận chuyển, ở đ}y không có thời gian lẫn nhu cầu xem xét các vấn đề về
đạo lý. Mỗi người chỉ có một suy nghĩ trong đầu: cố gắng sống sót vì gia đình đang chờ mình
ở nhà, và cứu các bạn mình. Vì vậy, người đó sẽ không do dự khi tìm cách dàn xếp cho một
tù nhân khác - một “con số” kh|c - thế chỗ cho mình trên chuyến vận chuyển đó.
Như tôi đ~ đề cập trước đó, quy trình chọn ra các Capo là một quy trình tiêu cực; chỉ
những tù nhân hung bạo nhất mới được chọn để làm những công việc này (mặc dù cũng có
những ngoại lệ thú vị). Nhưng ngo{i việc tuyển chọn c|c Capo được lực lượng SS tiến hành,
còn có một loại quá trình tự tuyển chọn luôn diễn ra giữa các tù nhân. Nhìn chung, chỉ còn
những tù nh}n như thế mới có thể sống sót, những người sau nhiều năm lê lết từ trại này
sang trại kh|c, đ~ đ|nh mất mọi cảm thức lương t}m trong cuộc chiến sống còn. Họ sẵn sàng
sử dụng bất cứ cách thức nào, trung thực hay không, thậm chí tàn bạo, trộm cướp và phản
bội bạn bè của họ để giữ lại mạng sống cho mình. Những người được trở về nhờ vào sự may
mắn hoặc một phép m{u n{o đó hay vì lý do gì đi nữa như chúng tôi đều biết rằng: những
điều tốt đẹp nhất trong chúng tôi đ~ không bao giờ trở lại. Đ~ có nhiều trình thuật về
những dữ kiện xảy ra trong các trại tập trung. Ở đ}y, c|c sự việc chỉ có ý nghĩa nếu chúng là
một phần trải nghiệm của con người. Khảo luận sau đ}y sẽ cố gắng miêu tả bản chất đích
thực của các trải nghiệm ấy. Đối với những bạn tù của tôi, tôi sẽ cố gắng khắc họa những
trải nghiệm của họ theo cách hiểu hiện nay. Và với những người chưa từng ở trại, những
miêu tả của tôi có thể giúp họ hiểu và hiểu rõ hơn những trải nghiệm của rất ít tù nhân sống
sót v{ đang gặp khó khăn với cuộc sống hiện tại. Thông thường, họ không muốn nói về
những trải nghiệm ấy. Họ không cần một lời giải thích n{o, cũng như những người khác sẽ
không thể hiểu được cảm nhận của họ khi ấy cũng như b}y giờ.
Tôi đ~ nỗ lực trình bày một cách hệ thống về chủ đề n{y, nhưng thật sự đ}y l{ một việc
rất khó, bởi vì tâm lý học cần sự nhận xét khách quan, khoa học. Liệu những quan sát,
nghiên cứu từ một tù nh}n có đủ sự khách quan cần thiết hay không? Những người ở ngoài
trại tất nhiên sẽ có c|i nhìn kh|ch quan hơn, nhưng họ lại không có đủ trải nghiệm thực tế
để có thể đưa ra nhận định về chân giá trị từ cuộc sống của những con người từng phải chịu
đựng bao đau đớn cùng cực. Chỉ có người trong trại mới hiểu được. Trong tác phẩm của
mình, tôi cố gắng không |p đặt bất kỳ ý niệm chủ quan n{o, v{ đó l{ điều thực sự khó khăn
đối với một cuốn s|ch như thế n{y. Để nói lên những trải nghiệm rất riêng của bản th}n đôi
khi cần phải có dũng khí. Tôi đ~ định viết cuốn sách này mà không công bố tên tác giả, chỉ
sử dụng số hiệu trong tù của mình. Nhưng khi bản thảo hoàn thành, tôi nhận thấy rằng, khi
công bố sách mà giấu tên người viết thì cuốn sách sẽ bị giảm phân nửa giá trị. Tôi cần phải
chịu trách nhiệm với đứa con tinh thần của mình, v{ trước hiện thực lịch sử. Tôi có thể
https://thuviensach.vn
Chia sẻ ebook : https://webtietkiem.com/free
khẳng định tôi l{ người không hề thích phô bày sự việc, song trong quá trình thực hiện tập
sách này, tôi giữ quan điểm trung thành với hiện thực lịch sử, không cắt xén cũng không
thêu dệt.
Tôi sẽ nhường phần phán xét cho các bạn - những độc giả đ|ng mến. Các bạn có thể tự
rút ra những luận điểm lý thuyết khô khan sau khi tìm hiểu nội dung của cuốn sách. Những
luận điểm này có thể góp phần vào việc nghiên cứu tâm lý của người tù, được tiến hành từ
sau Thế chiến thứ nhất; những luận điểm n{y cũng không xa lạ với chúng tôi qua “hội chứng
dây kẽm gai”. Nhìn từ góc độ tích cực, Thế chiến thứ hai đ~ giúp giới nghiên cứu chúng tôi
bổ sung thêm kiến thức về “t}m lý học đại chúng” (xin phép được trích dẫn thuật ngữ khá
nổi tiếng v{ cũng l{ tựa đề một cuốn sách của LeBon). Cuộc chiến ngo{i đời cũng đ~ đem lại
cho chúng tôi cả trại tập trung lẫn cuộc chiến của các sợi thần kinh.
Mục đích tôi viết tập sách này là muốn nói lên những trải nghiệm của tôi với tư c|ch l{
một tù nh}n bình thường. Tôi có thể tự hào khi tuyên bố rằng tôi không được tuyển vào trại
với tư c|ch của một chuyên gia tâm thần hay như một b|c sĩ, ngoại trừ những tuần cuối
trong trại. Một số đồng nghiệp của tôi khá may mắn khi được chọn vào làm việc trong các
trạm sơ cứu nóng bức, thiếu thốn, sử dụng các miếng băng gạc đượng làm từ đống giấy thải.
119.104 là số hiệu của tôi trong trại, công việc của tôi gắn liền với chiếc xẻng đ{o đất và
dụng cụ lắp ráp các thanh sắt trên đường ray xe lửa. Có lần, tôi được ph}n công đ{o hầm
một mình để tạo đường nước ngầm bên dưới con đường v{ tôi đ~ ho{n th{nh nhiệm vụ. Với
thành tích này, chỉ ngay trước lễ Gi|ng sinh năm 1944, tôi đ~ được tưởng thưởng một món
quà mà mọi người thường gọi l{ “phiếu ưu đ~i”. Những phiếu này do một công ty xây dựng
phát hành, chúng tôi buộc phải làm việc cho công ty n{y như những nô lệ. Tiền công mỗi
ngày của mỗi tù nhân sẽ được trả cho các trại trưởng, có khi được thanh to|n dưới dạng
những tấm phiếu ưu đ~i. Mỗi tấm phiếu này có giá trị tương đương với 50 xu Đức thời đó
và có thể dùng để đổi lấy s|u điều thuốc, nhưng thường là sau nhiều tuần lao động cực nhọc
những tấm phiếu này mới đến tay chúng tôi, v{ đôi khi chúng không còn hiệu lực nữa. Tôi
tự hào trở th{nh người sở hữu những tấm phiếu có giá trị tương đương 12 điếu thuốc.
Nhưng quan trọ
 





